नेपालमा एडभान्स टिडिएस रेट (९५क)

आयकर अधिनियमको धारा ९५क केसँग सम्बन्धित छ?

आयकर ऐनको धारा ९५क ले प्राप्तकर्तालाई विशिष्ट लाभको भुक्तानी गर्दा कर कटौती गर्ने प्रावधानहरूसँग सम्बन्धित छ । लाभमा सेयर, विकल्प & futuers, निजी कम्पनीबाट शेयरको लाभ, जमिनको व्यस्थापनमा लाभ जस्ता प्रतिभूतिको कारोबारमा लाभ समावेश छ & भवन ।

त्यस्तै,  भाषा परीक्षण शुल्कको भुक्तानीसम्बन्धी  कर कटौतीसम्बन्धी व्यवस्था, विदेशीबाट सेवा भुक्तानी प्राप्त गर्ने, पशुपालन तथा कृषि  उत्पादनमा पनि कर  कटौती गर्ने व्यवस्था रहेको छ । यसले  कर कसरी कटौती गर्नुपर्छ र कुन दरले कटौती गर्नुपर्छ भन्ने सन्दर्भमा वार्टीलाई मार्गदर्शन गर्छ र राजस्व प्राधिकरणलाई कटौती गरिएको कर को भुक्तानीको समय सीमा पनि ढाक्छ।   विस्तृत विवरणमा गहिरो डुबुल्की मार्नुहोस् ।

TDS दर को साथ यस भागमा कवर लाभ हरु:-

१. कमोडिटी फ्युचर मार्केटको कारोबार मा लाभ ( Options & Futures )

कमोडिटी फ्युचर मार्केट (Options & Futures) को लेनदेन गर्ने कुनै पनि  व्यक्तिले प्राप्तकर्तालाई भुक्तानी गर्दा लाभको १०% कर @ कद्र गर्नु पर्ने हुन्छ ।

२. सूचीकृत धितोपत्रको कारोबार मा लाभ ।

सूचीकृत धितोपत्र भनेको धितोपत्रको नियामक निकाय (नेप्से) नेपालको सन्दर्भमा सूचीकृत र सार्वजनिक रुपमा कारोबार हुने धितोपत्र हो ।  तल तोकिएका दररेटमा टिडिएस काटिदिनु शेयर ब्रोकरको कर्तब्य हो ।

              व्यक्तिTDS दर
प्राकृतिक व्यक्तिको प्रतिभूतिमा लाभ      आई. खरिद गरेको ३६५ दिनभित्र कारोबार      ii. खरिद गरेको ३६५ दिन पछिको कारोबार  7.5% 5%
रेजिडेन्ट संस्थाको सेक्युरिटिजमा लाभ10%
गैरआवासीय संस्थाको सेक्युरिटिजमा लाभ25%
सेक्युरिटिज-मा भएको फाइदालाई कसरी हिसाब गरिन्छ?

सेक्युरिटिजमा हुने लाभको गणना यस प्रकार छ :-  शेयरको बिक्री मूल्य – बेचीएको शेयरको भारित औसत खरिद मूल्य ।

नोट :- धितोपत्र कारोबारमा समावेश गर्ने उद्देश्यले प्रचलित कानून बमोजिम स्थापित संस्थाको अवस्थामा कुनै पनि टीडिएस कटौती गर्न नपाइने ।

३. सूचीकृत नगरिएका धितोपत्रको कारोबार मा लाभ ।

सूचीकृत नभएको धितोपत्र निजी कम्पनीको धितोपत्र हो ।  धितोपत्र  (नेप्से) को नियामक निकाय (नेप्से) नेपालको सन्दर्भमा सूचीकृत छैन र सार्वजनिक रूपमा कारोबार भएको छैन ।

गैर सूचीकृत संस्थाबाट सेक्युरिटिज ट्रान्सफरको कारोबारमा फाइदा हुँदा टीडिएस मा कमी गर्नु संस्थाको दायित्व हो ।

एस.एन.व्यक्तिTDS दर
1प्राकृतिक व्यक्तिको प्रतिभूतिमा लाभ10%
2रेजिडेन्ट संस्थाको सेक्युरिटिजमा लाभ15%
3गैरआवासीय संस्थाको सेक्युरिटिजमा लाभ25%
सेक्युरिटिज-मा भएको फाइदालाई कसरी हिसाब गरिन्छ?

सेक्युरिटिजमा प्राप्त हुने लाभको गणना यस प्रकार छ :-  शेयरको बिक्री मूल्य – बिक्री गरिएको शेयरको भारित औसत खरिद मूल्य

नोट :- धितोपत्र कारोबारमा समावेश गर्ने उद्देश्यले प्रचलित कानून बमोजिम स्थापित संस्थाको अवस्थामा कुनै पनि टीडिएस कटौती गर्न नपाइने ।

४. प्राकृतिक व्यक्तिको जग्गा तथा भवनको व्यस्थापन मा लाभ ।

जग्गा र भवन को बिक्रीमा लाभ भएको अवस्थामा, TDS ducucted as निम्नानुसार छ:

SNअवस्थाTDS दर
1जग्गा र भवन नलाग्ने अवस्थामा –व्यवसायीक शुल्क लाग्ने सम्पत्ति & a non   आई. ५ वर्ष भन्दा कम को लागि स्वामित्व   ii. ५ वा ५ वर्ष भन्दा बढीको स्वामित्व        5%   2.5%
2जग्गा र भवन गैर व्यवसायीक चार्जेबल सम्पत्ति नभएको अवस्थामा  1.5%

जग्गा तथा भवनको मुआब्जा हस्तान्तरण गर्दा जग्गा राजस्व कार्यालय (मालपोत कर्यालय) ले जग्गा तथा भवन को व्यस्थापन सम्बन्धी लाभकर सम्बन्धी टिडिएस कटौती गरेको हो ।

हामीले हाम्रो अघिल्लो पोष्टमा गैर व्यवसायिक चार्जेबल सम्पत्ति के हो भन्ने बारेमा समेटिसकेका छौं  । आयकर ऐन २०५८ को सम्बन्धमा अर्थ बुझ्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस् ।

५. विदेशी विनिमय सेवा प्रदान गर्ने सम्बन्धमा TDS।

टीडीएस @ 15% निवासी बैंकहरु & वित्तिय संस्थाहरु मार्फत गरिने विदेशी संस्थाहरुलाई भाषा र प्रविधि परिक्षण शुल्क को भुक्तानीमा कटौती गरिन्छ । TDS प्रयोगकर्ताहरुलाई विदेशी विनिमय सेवा प्रदान गर्दा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुबाट कटौती गरिन्छ ।

६. विदेशीलाई प्रदान गरिने सफ्टवेयर वा सेवाको लागि विदेशीबाट भुक्तानी प्राप्त गर्ने सम्बन्धी टिडिएस  ।

विदेशीलाई प्रदान गरिने सफ्टवेयर वा सेवाको लागि विदेशीबाट भुक्तानी प्राप्त भएमा प्राप्त सेवा शुल्कको TDS @ 1.5% कटौती गरिन्छ । यस्तो टिडिएस प्रयोगकर्तालाई विदेशी विनिमय सेवा प्रदान गर्दा बैंक तथा वित्तीय संस्था (मनी ट्रान्सफर) बाट कटौती गरिन्छ ।

७. पशुपन्छी, फलफूल को आयात मा TDS & Vegetables

TDS @ 2.5% को आयातमा कटौती गरिएको छ

हार्मोनाइज्ड कोड नम्बरव्यक्तिगतTDS दर  
1(हे भैँसी), भैंसी, बिली बाख्रा(बोका), बाख्रा(खसी), भेंडाहरू :  चायाङ्राcity name (अायाेग)  5%
3जीवित, ताजा वा जमेको माछा5%
6ताजा फूल5%
7ताजा सागसब्जी, आलु & प्याज, सुकेको तरकारी, लसुन, बेबी मकै5%
8ताजा फल5%
2मासु2.5%
4दुग्ध उत्पादन, अण्डा & gt: मह2.5%
10कोदो, फापर, जुनेलो, चामल, कनिका2.5%
12जडिबुटी, साँखु2.5%
14बोटानिकल प्रोडक्सनले2.5%

यी करहरू  सीमा कर अधिकृतले सीमा नाघेर सीमा नाकामा जम्मा गर्छन्।

 आयकर ऐनको धारा ९५क बमोजिम काटेको टिडिएस लाई बिर्सिएर के हुन्छ ?

यदि कुनै रोकटोकले आयकर ऐनको धारा ९५क अनुसार टीडीएस रोक्न भुल्न सक्ने  भए तापनि भुक्तानी गर्दा उक्त रोकटोकले टीडीएस कटौती गरेको मानिनेछ।

कर कटौती गर्नुपर्ने (वास्तविक वा मानिएको) कहिले कटौती  गर्नुपर्छ र भित्री राजस्व कार्यालयलाई तिर्नुपर्छ?

कारोवार भुक्तानी भएको  साउन महिनाको २५ दिनभित्र कर कटौती गरी अन्तर्देश्य राजस्व कार्यालयलाई भुक्तानी  गर्नुपर्ने  भएको छ । यो समय सीमा धारा ८७, ८८, ८८क & ८९ अनुसार को टीडिएस प्रावधानमा पनि लागू हुन्छ ।

 माथिको समय सीमा भित्र भुक्तानी नगर्दा कति जरिवाना र शुल्क लिलामी गरिएको छ भन्ने थाहा पाउन Click Here .

उल्लेखनीय कुरा के छ भने यस धारा अनुसार कटौती गरिएको टीडीएसलाई फाइनल विथहोल्डिंग ट्याक्स (अर्थात आयको रूपमा समावेश नगरिएको) को रूपमा पनि वर्गीकृत गर्न सकिन्छ। उपरोक्त भुक्तानीमध्ये कुन लाई फाइनल विथहोल्डिङ भुक्तानी को रूपमा वर्गीकृत गर्ने र फाइनल विथहोल्डिङ भुक्तानी ले कसरी काम गर्छ भन्ने कुरा बुझ्न को लागि तलको लिंक क्लिक गर्नुहोस्।

Tags : 

Blogs

Share This : 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Genuine people have been working hard to provide these resources. Preventing illegal copying and copyrights protect their livelihood. BE SMART!! DONT COPY.